Հայաստանում դեռևս կա՞ն քաղաքական ազդեցություններից ազատ ինստիտուտներ. Նարեկ Մանթաշյան

«Հայաստան» դաշինքի անդամ Նարեկ Մանթաշյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել, որ երկու դատավորներ չեն մասնակցելու գործի քննությանը՝ նրանց անաչառության վերաբերյալ առաջացած կասկածների պատճառով։ Սա ինքնին կարևոր փաստ է, որովհետև նշանակում է՝ նույնիսկ ՍԴ-ն ընդունում է, որ հանրային վստահության հարցը կարող է ավելի կարևոր լինել, քան կոնկրետ դատավորի մասնակցությունը տվյալ գործին։
Բայց այստեղ առաջանում է մի շատ ավելի լուրջ հարց։

Եթե երկու դատավորների դեպքում անաչառության վերաբերյալ կասկածներն այնքան հիմնավոր են համարվել, որ նրանք դուրս են մնացել քննությունից, ապա ինչպե՞ս է ստացվում, որ նույն Սահմանադրական դատարանում որևէ խնդիր չի տեսնվում Սեդա Սաֆարյանի մասնակցության մեջ, որի քաղաքական դիրքավորումն ու իշխանության հետ ակնհայտ նույնականացումները տարիներ շարունակ եղել են հանրային քննարկման առարկա։
Եթե չափանիշ կա, ապա այն պետք է գործի բոլորի համար։ Եթե չկա, ապա ստացվում է, որ որոշ դատավորների նկատմամբ կիրառվում է մի մոտեցում, իսկ մյուսների նկատմամբ՝ լրիվ այլ։

Նույն իրավիճակն է նաև Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովում։ Ժամանակին ԿԸՀ-ն ձևավորվում էր այնպես, որ այնտեղ ներկայացված լինեին նաև ընդդիմադիր ուժեր։ Կարելի էր վիճել որոշումների շուրջ, բայց առնվազն գոյություն ուներ քաղաքական հակակշիռ։ Այսօր այդ հակակշիռը վերացված է։
Եվ երբ ԿԸՀ-ի առանցքային դերակատարներից մեկը Վահագն Հովակիմյանն է, որի ամբողջ քաղաքական կենսագրությունը կապված է ՔՊ-ի հետ, բնական է, որ հասարակության մեծ հատվածի մոտ հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք այսպիսի կազմով հանձնաժողովը կարող է վայելել անվերապահ վստահություն։
Խնդիրը անձերը չեն։ Խնդիրը համակարգն է։

Այս իշխանությունը տարիներ շարունակ խոսել է անկախ դատարաններից, անկախ ընտրական մարմիններից, անկախ պետական ինստիտուտներից։ Բայց իրականում այսօր ունենք մի իրավիճակ, երբ երկրի ամենակարևոր սահմանադրական և ընտրական մարմիններում նստած մարդկանց քաղաքական պատկանելությունն ու համակրանքները հանրության համար ավելի ակնհայտ են, քան նրանց ինստիտուցիոնալ անկախությունը։
Երբ Սահմանադրական դատարանը փաստացի ընդունում է, որ կողմնակալության կասկածը բավարար հիմք է դատավորներին գործից հեռացնելու համար, նույն չափանիշով պետք է գնահատվեն բոլորը։ Հակառակ դեպքում հասարակությունը լիարժեք իրավունք ունի մտածելու, որ խնդիրը ոչ թե անաչառությունն է, այլ այն, թե ում նկատմամբ է որոշվել կիրառել այդ սկզբունքը։

Իսկ երբ արդարադատության և ընտրական գործընթացների նկատմամբ վստահությունը փոխարինվում է քաղաքական նպատակահարմարությամբ, վտանգվում է ոչ թե մեկ որոշման ճակատագիրը, այլ պետության նկատմամբ քաղաքացիների հավատը։
Այսօր հարցը շատ պարզ է․ Հայաստանում դեռևս կա՞ն քաղաքական ազդեցություններից ազատ ինստիտուտներ, թե՞ իշխանությունը հերթով յուրացրել է բոլոր այն կառույցները, որոնք պետք է վերահսկեին հենց իրեն»։